Vergetelheid

Het huis waar Ko Ho Sing zijn nieuwe maîtresse Moersielah onderbrengt, staat in de kampong. ‘Kampong’ betekent neutraal ‘wijk’. Maar in de loop van de negentiende eeuw krijgt dat woord in Europese kringen een negatieve klank. ‘In de kampong’ betekent dan vooral een aantal dingen niet: niet in de – welvarende – Europese of Chinese wijk, niet aan een doorgaande weg. Bij ‘in de kampong’ denk je aan armoe, aan benauwde huizen van bamboe, zo dicht op elkaar dat de hitte blijft hangen, aan bochtige paadjes die te smal zijn voor rijtuigen, een wijk waar Javanen het merendeel van de bewoners uitmaken. Soms staat er toch een groot huis; dat is dan van een adellijke familie die daar woont, waaromheen die kampong misschien ontstaan is.

Op een keer struikelt Ko Ho Sing midden in de nacht op een kampongpaadje. Het doet zo zeer dat hij maar blijft zitten; met veel pijn en moeite komt hij ten slotte thuis. Als Ting Njo hoort waar hij vandaan komt, is haar commentaar dat je je maîtresse ook niet in de kampong stoppen moet; vroeg of laat krijg je last met de omwonenden en de politie. Op haar voorstel trekt Moersielah bij hen in. Tezelfdertijd ruimen drie andere maîtresses het veld. Had hij die ook nog, vraagt de lezer zich af.

Op een dag blijkt Moersielah er niet meer te zijn. Ting Njo heeft haar weggestuurd omdat ze brutaal werd.

Al vergeet Ko Ho Sing zijn overleden dochtertje nooit, werken helpt om de zinnen te verzetten. Om aan koeien te komen, voor zijn vleesleveranties aan het leger, wil hij rondkijken in de bergen ten zuidoosten van Djokja. Dat gaat niet zomaar: als Chinees kan hij niet gaan en staan waar hij wil, maar heeft hij toestemming nodig van de hoogste Nederlandse ambtenaar, de resident van Djokja. Die geeft zo’n verzoek door aan de hoogste Javaanse ambtenaar, die dan beslist.

Ko Ho Sing krijgt toestemming en vertrekt te paard, samen met een taxateur en een weger; ook een vriend gaat mee. Hij koopt twintig koeien op de markt van Ngebrak, die hij contant betaalt en thuis laat bezorgen. Ze hebben tijd voor een bezoek aan de grotten die je daar hebt (zoiets als de grotten van Han; het is een kalkgebergte). Onderweg zien ze veel apen. De plaatselijke vrouwen kleden zich op zijn zondags als ze naar de markt gaan.


Copyright © 2025 Willem van der Molen